सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
सराव करूया.
शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना विषय देऊन सूचनाफलक तयार करण्यास सांगणे त्याकरिता खालील
गोष्टी लक्षात ठेवाव्यास सांगणे.
1. सूचना कमीत कमी शब्दात असावी.
2. सूचनेचे लेखन स्पष्ट शब्दात, नेमके व विषयानुसार असावे.
3. सुचनेतील शब्द सर्वांना अर्थ समजण्यास सोपे असावे.
4. सूचनेचे लेखन शुद्ध असावे.
+ कल्पक होऊया.
कृती- १ 1. विद्यार्थ्यांना एखादा विषय देऊन संबंधित बातम्यांचे संकलन करून वहीत चिकटवण्यात सांगावे. उदाहरणार्थ -क्रीडा.
2. तुमच्या शाळेत पार पडलेल्या शिक्षक दिनाबद्दल बातमी तयार करा.
कृती-२
1. तुमच्या शाळेत सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. हा कार्यक्रम पाहण्यासाठी पालकांना आवाहन करणारा सूचनाफलक तयार करा.
2. सार्वजनिक ठिकाणी रस्त्यांच्या दुतर्फा पाणीबचतीच्या संदर्भात आपल्यासाठी काही संदेश लिहिलेले असतात. त्यांचा संग्रह करा त्यातील तुम्हाला आवडलेल्या संदेशाचे फलक तयार करून
शाळेच्या परिसरात लावा.
कृतिपत्रिका : 19
चला समजून घेऊयाः टूथपेस्ट, अपमार्जक, सिमेंट संदर्भ- इयत्ता 7 वी प्रकरण 15 पदार्थ आपल्या वापरातील
अध्ययन निष्पत्ती : शास्त्रीय संकल्पनांचे दैनंदिन जीवनात उपयोजन करतात, प्रदूषित पाण्याच्या पुनर्वापरासाठी योग्य त्या पद्धती सुचवणे, साबण निर्मिती व उपयोग, मिश्रणातील घटक वेगळे करणे इत्यादी.
4. कठीण पाण्यात साबणाचा उपयोग का होत नाही?
5. अपमार्जक वापरल्याने मळकट कपडे कसे स्वच्छ होतात?
या विषयाचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे.
या विषयाचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
चर्चा करतात, माहिती मिळवतात, आस्वाद घेतात
२) विविध कला (उदा. हस्तकला, वास्तुकला, कृषिकला, नृत्यकला, चित्रकला )यांसंबंधीजिज्ञासा व्यक्त करतात आणि त्याचा आनंद घेतात.
७ वी- १) परिसरातील लोककथा, लोकगीते, बोलीभाषा यांविषयी चर्चा करतात, व आस्वाद घेतात. २) विविध कला (उदा. हस्तकला, वास्तुकला, कृषिकला, नृत्यकला, चित्रकला) यांसंबंधी जिज्ञासा व्यक्त करतात, त्या समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात आणि त्याचा आस्वाद घेतात.
जाणून घेऊ या
(वारली हस्तकलेचे चित्र दाखवून प्रश्न-उत्तराद्वारे चर्चा घ्यावी. )
• तुम्हाला माहीत असलेल्या नृत्यांच्या ५ प्रकारांची माहिती सांगा.
( उदा. बोलीभाषेतील उतारा प्रमाणभाषेत रूपांतरीत करणे.) सराव करू या
. बोलीभाषा आणि प्रमाणभाषा या व्यतिरिक्त इतर भाषा, लोककला यु ट्यूब वरील व्हिडीओच्या माध्यमातून आस्वाद घेतात आणि त्याविषयी इतरांना माहिती देतात.
( शिक्षकांनी या संदर्भात इंटरनेटवरून व्हिडिओ उपलब्ध करून द्यावी आणि व्हिडिओ पाहत असताना चर्चा घ्यावी.)
बोलीभाषेतील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द शोधण्यासाठी शब्दकोशाचा वापर करणे व शब्दाचा वाक्यात उपयोग करणे यासाठी शिक्षकाने मार्गदर्शन करावे..
+ कल्पक होऊ या
पारंपरिक गीत आपल्या आजीकडून / परिवारातील अन्य व्यक्तीकडून शिकून त्याचे वर्गामध्ये सादरीकरण करा.
या विषयाचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे.
या विषयाचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे.
या विषयाचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
जाणून घेऊ या
• शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना खालील शब्द शब्दकोशात शोधायला सांगावेत.
फळकूट• कांबट्या• वाकळ • फैनाबाज• ओढाळ • हालहवाल • बळीराजा• जित्राबं• हेळसांड• वेसण
+ सक्षम बनू या
शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना शब्दकोशामधून शब्द कसे शोधावेत याचे मार्गदर्शन करावे. . • शब्दकोशात शब्दांची मांडणी ही अकारविल्हेनुसार असते.
• मराठी मुळाक्षरे अ ते ज्ञ या अक्षरक्रमाने आहेत. त्यांचा अनुक्रम लक्षात शब्दांच्या आद्याक्षरांची उतरती मांडणी केलेली असते.
• यासाठी क्रमवार मुळाक्षरे व बाराखडी ही लक्षात घ्यावी लागते.
• शिक्षकांनी फळ्यावर काही शब्द द्यावेत. विद्यार्थी शब्दकोशातील शब्द पट्कन शोधतात का ते
पाहावे.
+ सराव करू या • शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना दररोज दहा शब्द शब्दकोशात शोधून ते माझा
शब्दसंग्रह या वहीत लिहिण्यास सांगावे.
+ कल्पक होऊ या विद्यार्थ्यांना माझा शब्दसंग्रह यावहीत शब्दांचे संकलन करताना अकारविल्हेनुसार शब्द लिहिण्यासाठी पानांचे वर्गीकरण करण्यास सांगावे.
कृतिपत्रिका : 19
समजून घेऊया : श्वसन, अन्ननलिका, रक्ताभिसरण आणि चेतासंस्था संदर्भ : इयत्ता पाचवी, पाठ क्रमांक 21. कामात व्यस्त आपली आंतरेंद्रिये.
अध्ययन निष्पत्ती : प्राण्यामधील असाधारण क्षमता (दृष्टी, गंध, ऐकणे विद्रा, आवाज इत्यादी) व त्यांचे प्रकाश आवाज व अन्न यांना प्रतिसाद देतात. निरीक्षणे अनुभव माहिती याची सुनियोजित पद्धतीने नोंदी करतात.
2. वेगळा शब्द ओळखा. कारण लिहा
अ. नाक, फुफ्फुसे, हृदय, श्वासनलिका, श्वासपटल.
ब. तोंड, ग्रासिका, जठर, चेतातंतू, मलाशय
3. खालील वाईट सवयी चे मानवी आरोग्यावर कोणते दुष्परिणाम होतात?
अ. धुम्रपानः
ब. मद्यपानः
4. बरेच पालक जेवताना मुलांना बोलू नका असे सांगतात. आपण खाण्याच्या दरम्यान बोललो तर काय होईल?
अध्ययन अनुभव / कृती – संदर्भ:- इयत्ता पाचवी, विषय: परिसर अभ्यास १, प्रकरण : पृथ्वी व जीवसृष्टी काय समजले? वरील घटकातील तुला काय समजले ते थोडक्यात लिही.
या प्रश्नांची उत्तरे शोधू
१. पृथ्वीच्या भोवती वातावरणाचे किती थर आहेत त्यांची नावे लिहा.
२. वातावरणातील कोणत्या थरात हवामानाशी संबंध असलेल्या घटना होतात?
३. ओझोन वायुचे संवर्धन तुम्ही कशा प्रकारे कराल?
४. वातावरणाचे थर दर्शविणारी सुबक आकृती काढा
अधिक सराव करू –
वातावरणाच्या विविध थरांविषयी अधिक माहिती मिळवा.
सदर सेतू अभ्यास हा वरील विषयाचा असून खाली दिलेले प्रश्न आपल्या वहीत लिहून त्याची उत्तरे वहीत लिहावीत. व आजच्या दिवसाचा सेतू अभ्यास पूर्ण करावा. हा सेतू अभ्यास पूर्ण करताना आपल्याला काही अडचणी आल्यास आपण आपल्या वर्ग शिक्षक व पालकांची मदत घेऊ शकता.
जाणून घेऊ या
देण्यास सांगावे.
शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना पुढील मुद्दे गोष्ट लेखनासाठी फळ्यावर लिहून द्यावेत. शिक्षकांनी पुढील मुद्द्यांच्या मदतीने विद्यार्थ्यांना गोष्ट लिहिण्यास व ती लिहून झाल्यावर गोष्टीला योग्य असे नाव
चिंगी -डिंक गोळा करण्यासाठी जंगलात जाते रस्ता चुकते रस्ता सापडत नाही-अधिक घनदाट भाग-सायंकाळ घराची आठवण व आईबाबांची काळजीचा विचार घाबरते-वनखात्याचे कार्यालय- वनकर्मचारी घरी आणून सोडतात आईबाबा आनंदी.
वरील मुद्द्यांवर आधारित विद्यार्थ्यांकडून गोष्ट लिहून घ्यावी. विद्यार्थ्यांनी लिहिलेल्या गोष्टी वाचाव्यात व विद्यार्थ्यांना मुद्द्यांवर आधारित गोष्ट लिहिता येते की नाही हे त्यावरून जाणून
घ्यावे.
सक्षम बनू या
शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना गोष्ट लिहिण्याविषयी व ती लिहिताना मुद्द्यांच्या वापरासंबंधी •पुढीलप्रकारे मार्गदर्शन करावे.
1) मुद्द्यांमध्ये दिलेल्या व्यक्तींचे सविस्तर वर्णन करावे (नाव, बाह्यरूप, स्वभाव)
2) मुद्द्यांमध्ये स्थळ (निसर्ग, गाव, बाजार, शाळा, बाग वगैरे) दिले असेल तर त्या स्थळाचे वर्णन
करावे.
3) मुद्द्यांवरून गोष्टीची मध्यवर्ती कल्पना निश्चित करावी
4) गोष्ट पूर्ण होण्यासाठी संबंधित पात्रांची निवड करावी, पात्रे मर्यादित असावेत.
मुद्द्यांचे बारकाईने निरिक्षण करून घटनेचा क्रम निश्चित करावा. 5)
6 ) घटनेची सुरुवात- समस्या- समस्येची सोडवणूक समाधानकारक शेवट असा सर्वासाधारण
क्रम असावा.
7) गोष्टीला अनुरूप नाव द्यावे.
(थोडक्यात :-कथेची सुरुवात कथेचा मध्य कथेचा शेवट
(कथेला या सर्व बाबी असतात. तर या प्रत्येक बाबीचा विचार करत असताना कथेची भाषा, पात्र,प्रसंग, कथेमध्ये एक समस्या निर्माण होते ती हळूहळू सुटत जाते. आणि शेवट होतो अशी कथा आम्हाला लिहायची आहे. त्यासाठी खालील मुद्यांच्या आधारे आपण कथा लिहू शकतो.)
गोष्टीचा मध्य/समस्या/ अडचण
अडचण/सुटण्यास सुरुवात, उपाय सापडणे
गोष्टीची सुरुवात (स्थळ व पात्राचे वर्णन) समस्या सुटणे गोष्टीचा शेवट
सराव करू या
शिक्षकांनी पुढील मुद्दे फळ्यावर थोडक्यात लिहून ग्राफ फळ्यावर काढावा व विद्यार्थ्यांना गोष्ट लिहिण्यास सांगावी..
शेतकरी- आंब्याची बाग लावली- शेळ्या-मेंच्या आंब्याची झाडे खाऊ लागली-बागेला निवडुंगाचे कुंपण- बागेला संरक्षण-बाग मोठी झाली खूप आंबे खूप उत्पन्न शेतकऱ्याचा मुलगा मोठा झाला बाग व बागेचा जमाखर्च मुलगा मूर्ख व अविचारी निवडुंगाचा उपयोग नसल्याने निवडुंग तोडतो- बागेतील झाडांची शेळ्या मेळ्या व लोकांकडून फळांची चोरी व नासधूम उत्पन्न कमी-चूक कळते
+ कल्पक होऊ या
1) शिक्षकांनी पुढील शब्दांच्या आधारे विद्याथ्र्यांना गोष्ट लिहायला सांगावी.
(बाग, डबा, शाळा, संध्याकाळी)
2) शिक्षक एका गोष्टीची सुरुवात फळ्यावर लिहून देतील व यावरून गोष्ट पूर्ण करण्यास •सांगतील धान्याची पोती भरलेली बैलगाडी घेऊन खंडेराव बाजाराच्या गावाला निघाले होते. गाव मागे टाकून ते एका चढावर पोचले आणि अचानक बैल जागीच थांबले. काही केल्या पुढे जाईनातच…
१. एका आयताकार जलतरण तलावाची एक बाजू ४५ मीटर व लगतची दुसरी बाजू १०० मीटर असल्यास त्या तलावाची परिमिती किती असेल?
२. एका घराला चौरसाकृती कुंपण आहे. कुंपणाची एक बाजू १४ मीटर लांबीची आहे. तर घराच्या कुंपणाची परिमिती किती ?
३. एका चौरसाची परिमिती ४० सेमी आहे, तर त्या चौरसाच्या बाजूची लांबी किती असेल ?
कृतिपत्रिका : 19
समजून घेऊया : शिकण्याचा समान अधिकार
संदर्भ : इयत्ता चौथी, प्रकरण 19, माझी आनंददायी शाळा अध्ययन निष्पत्ती : गटात एकत्र काम करत असताना एकमेकांविषयी आस्था, समावानुभूती व नेतृत्वगुण या बाबींमध्ये पुढाकार घेतात व सक्रिय सहभाग घेतात. उदा. वर्गातील (Indoor) / वर्गाबाहेरील (Outdoor) / स्थानिक / समकालीन उपक्रम आणि खेळ समजून घेतात, भोवतालच्या वस्तू / वडीलधारे / दिव्यांग यांच्यासाठी प्रकल्प करणे / भूमिका करतात.
प्र. 1) वाक्यातील अयोग्य पर्याय खोडा.
अ) एकमेकांना मदत / याद केल्याने कोणतीही गोष्ट यशस्वीपणे करता येते. ब) शाळेत आपल्याला वेगवेगळी / एकसारखी मुले-मुली भेटतात.
प्र. 2) विशेष गरजा असलेली मुले-मुली तुम्हास भेटली, तर तुम्ही काय कराल, ते लिहा.
प्र. 3) विशेष गरजा असणाऱ्या मुलांसाठी कोणत्या योजना / सुविधा शासन पुरवते? शिक्षकांशी चर्चा करून लिहा.
प्र. 4) मुलींचे शिक्षण कोणकोणत्या कारणाने रखडते?
प्र. 5) शिकण्याचा समान अधिकार ह्यावर घोषवाक्य बनवा. वर्गात ही घोषवाक्ये भिंतीवर चिकटवा.
प्र. 6) तुमच्या वर्गात दुसऱ्या गावाहून आलेल्या एका मुलाने नव्याने प्रवेश घेतला आहे. त्याला त्याच्या आधीच्या
शाळेविषयी माहिती विचारा. शिक्षकांना लिहून पाठवा.
१ शिवरायांना गोवळकोंडा येथे भेटीचे आमंत्रण कोणी दिले?
२) शिवरायांच्या सावत्र भावाचे नाव काय होते ?
३) व्यंकोजीराजे यांच्याकडे कुठली जहागीर होती?
व्यंकोजीराजांची भेट :-हा पाठ्यांश शिवछत्रपती ( परिसर अभ्यास भाग – २) या पाठ्यपुस्तकात पान क्र. ६१ व ६२
वर आहे.
या प्रश्नांची उत्तरे शोधू
१) शिवरायांनी व्यंकोजीराजांना कोणती गळ घातली??
२) शिवरायांनी व्यंकोजीराजांना पत्रात काय लिहिले?
.. ३) शिवरायांचे निधन केव्हा झाले?
उपक्रम- शिवराय व व्यंकोजीराजे यांच्या भेटीचे संवाद तयार कर.